Lisfranc luxatie-fractuur
Quick Look:
- Cave: Een van de meest gemiste letsels! Bij twijfel: herbeoordeling door supervisor.
- Kliniek: Ernstige pijn middenvoet, pijn bij pro-supinatie voorvoet.
- Beleid: Vrijwel altijd operatief (ORIF of primaire arthrodese). Conservatief alleen bij 0% dislocatie.
- Complicaties: Compartimentsyndroom voet, collaps (rocker bottom), posttraumatische artrose.
Traumamechanisme
- Klassiek: Hoogenergetisch letsel (HET), bijv. voet onder motor.
- Laagenergetisch: Missen laatste traptrede (imiteert vaak enkeldistorsie).
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
- Veel pijn in de tarso-metatarsale (TMT) overgang.
- Lichamelijk onderzoek: Test pro-supinatie van de voorvoet. Let op wekedelenstatus en symptomen van een compartimentsyndroom van de voet.
Röntgen & Beeldvorming
- Standaard: X-voet AP, lateraal en 3/4. CT laagdrempelig (gouden standaard voor diagnose).
- Checkpunten AP:
- Laterale cortex MT-1 in lijn met cuneiforme mediale.
- Mediale cortex MT-2 in lijn met cuneiforme intermedius.
- Afstand cuboid-basis MT niet >3mm.
- Bij twijfel: Belaste AP opname na 1 week.
Classificatie
- Volgens Myerson:
- A: Totale incongruentie (homolaterale dislocatie).
- B: Partiële incongruentie (mediale of laterale kolom).
- C: Divergent type (mediaal en lateraal verplaatst).
Beleid Conservatief
- Indicatie: Alleen bij volstrekt ongedisloceerde fractuur op CT en klinisch stabiele middenvoet.
- Therapie: Onderbeengips onbelast gedurende 6-8 weken.
- Risico: Hoge kans op collaps van de voet en noodzaak tot orthopedisch schoeisel op termijn.
Beleid Operatief
- Indicatie: Vrijwel elke vorm van dislocatie of instabiliteit.
- Techniek: ORIF met schroeven/platen (TMT 1-3) en K-draden (TMT 4-5). Bij puur ligamentair letsel: primaire arthrodese overwegen.
- Antibiotica: Cefazoline 2000mg i.v. (20 min pre-OK). Bij allergie: Clindamycine 600mg i.v.
Complicaties / Red Flags
- Wondinfectie, nabloeding, materiaaluitbraak.
- Zenuwletsel (n. peroneus superf./prof., n. suralis).
- Compartimentsyndroom voet.
- Chronische pijn, artrose en voetingestrektheid (rocker bottom).
Nazorg & Controles
- Post-OK: 3-5 dagen hoog/bedrust. 12 weken onbelast (evt. vanaf 6 wk partieel 20kg).
- Materiaal: K-draden TMT 4-5 verwijderen na 6 weken. Platen/schroeven na 1 jaar op indicatie.
- Osteoporose: Screening bij patiënten >50 jaar.
- Antistolling: 6 weken profylaxe na operatie. Bij gips zonder risicofactoren niet standaard geïndiceerd.
- Tabel Follow-up:
| Moment |
Conservatief |
Operatief |
| 1-2 weken |
X-controle + gipswissel |
Hechtingen |
| 6 weken |
X-foto + gips af |
X-foto + K-draden uit |
| 3 mnd |
Functie + X-foto |
Start belasten + X-foto |
| 6 mnd |
Eindcontrole |
Functie + X-foto |