Calcaneus fractuur

Quick Look:
  • Cave: 10% geassocieerd met lumbale wervelfracturen (HET)! Zoek hier actief naar.
  • Spoed: 'Tongue type' of 'Beak' fractuur i.v.m. risico op huidnecrose tuber calcanei.
  • Beleid: Conservatief (gips) bij Sanders I. Operatief (ORIF) bij Sanders II-III.
  • Timing OK: Wachten op 'Wrinkle sign' (meestal 10-14 dagen) om wondcomplicaties te voorkomen.
Traumamechanisme
  • Hoogenergetisch letsel (HET), klassiek: val van hoogte op de hiel (don juan trauma).
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
  • Zwelling, pijn, onvermogen om de hiel te belasten.
  • Lichamelijk onderzoek: Inspecteer op wekedelenstatus (blaarvorming, rimpeling). Controleer altijd de lumbale wervelkolom op drukpijn.
Röntgen & Beeldvorming
  • Standaard: X-calcaneus.
  • CT-scan: Vrijwel altijd noodzakelijk voor classificatie en operatieplanning.
  • Meetpunten:
    • Hoek van Gissane (normaal 130-145°).
    • Hoek van Boehler (normaal 20-40°).
Classificatie
  • Sanders (CT-gebaseerd): Gebaseerd op aantal fractuurlijnen door het posterieure facet.
    • Type I: <2mm verplaatsing (ongeacht aantal lijnen).
    • Type II: 1 fractuurlijn.
    • Type III: 2 fractuurlijnen.
    • Type IV: 3 of meer fractuurlijnen (comminutief).
  • Subtypes: Tongue type / Beak fracture (hoge kans op huidnecrose; absolute spoedindicatie voor reductie).
Beleid Conservatief
  • Indicatie: Sanders type 1 (extra-articulair). Bij overige types afhankelijk van patiëntfactoren (leeftijd, roken, diabetes, comorbiditeit).
  • Therapie: Onderbeengips gedurende 8 weken (onbelast).
  • Vervolg: Na 8 weken belasten op geleide van pijn en actief oefenen.
Beleid Operatief
  • Indicatie: Sanders type 2 en 3. Bij Sanders type 4 primair een subtalaire arthrodese overwegen.
  • Timing: Pas opereren als de voet slank is en het 'wrinkle sign' positief is (rimpelende huid). Meestal na 10-14 dagen.
  • Techniek: ORIF via L-vormige laterale incisie met plaatosteosynthese.
  • Antibiotica: Cefazoline 2000mg i.v. (20 min pre-OK).
Complicaties / Red Flags
  • Wondinfectie en huidnecrose (hoog risico bij vroege OK).
  • Posttraumatische artrose (BSG/OSG).
  • Compartimentsyndroom van de voet.
  • Chronische stijfheid en verbreding van de hiel (lateral impingement pezen).
  • Zenuwletsel (n. suralis).
Nazorg & Controles
  • Post-OK: 3-5 dagen hoogstand, 48 uur drukverband. 3 maanden onbelast mobiliseren met actieve oefeningen (8-tjes draaien).
  • Materiaal: Verwijderen op indicatie (klachten) na minimaal 1 jaar.
  • Osteoporose: Screening bij patiënten >50 jaar.
  • Antistolling: 6 weken profylaxe na operatie. Bij gips zonder risicofactoren niet standaard geïndiceerd.
  • Tabel Follow-up:
Moment Conservatief Operatief
1-2 weken Wissel naar COBG (onbelast) Hechtingen verwijderen
6-8 weken Gips af, start belasten (wk 8) X-foto + functiecontrole
3 mnd Functie + X-calcaneus X-foto + start belasten
12 mnd - Beoordelen artrose / VOSM