Subtalaire luxatie

Quick Look:
  • Beleid: Spoedrepositie (PSA of OK). Daarna 8 weken gips (4 wk onbelast, 4 wk loopgips).
  • Kliniek: Sterk afwijkende stand van de voetwortel; lijkt op enkelluxatiefractuur.
  • Cave: 30% van de reposities mislukt gesloten (interpositie pezen/kapsel). Maak altijd CT na repositie.
  • Complicaties: Avasculaire talusnecrose (AVN) en artrose van het onderste spronggewricht (OSG).
Traumamechanisme
  • Hoogenergetisch trauma (HET), zoals een val van hoogte of verkeersongeval.
  • Relatief zeldzaam letsel.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
  • Extreme pijn en standsafwijking van de achtervoet.
  • Lichamelijk onderzoek: Inspecteer op open letsel (niet zeldzaam) en controleer de neurovasculaire status (n. tibialis, a. dorsalis pedis).
Röntgen & Beeldvorming
  • Standaard: X-enkel AP, lateraal en mortise opname.
  • CT-scan: Vrijwel altijd noodzakelijk (meestal post-repositie) om bijkomende fracturen en de kwaliteit van de repositie te beoordelen.
Classificatie
  • Beschrijvend op basis van richting van de calcaneus ten opzichte van de talus:
    • Mediaal (85%): Meest voorkomend.
    • Lateraal (15%): Vaak geassocieerd met fracturen (bijv. sustentaculum tali).
Beleid Conservatief
  • Indicatie: Primaire behandeling van elke subtalaire luxatie.
  • Therapie: Onbloedige repositie onder PSA of algehele anesthesie.
  • Techniek: Gebogen knie (ontspanning kuit), plantairflexie enkel, lengtetractie aan calcaneus gevolgd door in- of eversie.
  • Nabehandeling: 8 weken onderbeensgips (waarvan eerste 4 weken onbelast).
Beleid Operatief
  • Indicatie: Mislukte gesloten repositie (door interpositie van weke delen).
  • Techniek: Bloedige repositie via anteromediale benadering. Bij instabiliteit eventueel extern fixateur (driehoeksframe).
  • Bijkomend: Schroeffixatie bij een fractuur van het sustentaculum tali.
  • Antibiotica: Cefazoline 2000mg i.v. (20 min pre-OK).
Complicaties / Red Flags
  • Avasculaire necrose (AVN) van de talus.
  • Posttraumatische artrose van het onderste spronggewricht (OSG) of bovenste spronggewricht (BSG).
  • Chronische stijfheid en functieverlies.
  • Wondinfectie (met name bij open luxaties of na ORIF).
Nazorg & Controles
  • Gipsbeleid: Totaal 8 weken onderbeensgips. De laatste 4 weken als loopgips.
  • Osteoporose: Screening bij patiënten >50 jaar (indien fractuur aanwezig).
  • Antistolling: 6 weken profylaxe na operatie. Bij gips zonder risicofactoren niet standaard geïndiceerd.
  • Tabel Follow-up:
Moment Beleid (Cons/OK)
1 week X-enkel (stand?) + wissel naar COBG (onbelast)
4 weken X-enkel + wissel naar loopgips (belasten)
8 weken X-enkel + gips af. Start intensieve fysiotherapie
3 maanden Functiecontrole + X-enkel
12 maanden Controle op avasculaire necrose (AVN) of artrose