Pilon tibiale fractuur

Quick Look:
  • Cave: Hoogenergetisch letsel met vaak ernstig wekedelenletsel. Risico op compartimentsyndroom!
  • Timing: Acute definitieve osteosynthese is vaak onverstandig. Eerst een externe fixateur (ex-fix) bij zwelling.
  • Definitief: ORIF pas als de weke delen hersteld zijn (wrinkle sign positief, meestal na 10-14 dagen).
  • Belasten: 12 weken strikt onbelast (evt. vanaf 6 weken partieel 20kg op indicatie).
Traumamechanisme
  • Axiaal inwerkende kracht (val van hoogte of verkeersongeval).
  • Meer energie = meer comminutie = meer wekedelenproblemen.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
  • Afwijkende stand en forse zwelling rond de enkel.
  • Lichamelijk onderzoek: Controleer op open fractuur, wekedelencontusie en neurovasculaire status. Let op symptomen van een compartimentsyndroom.
Röntgen & Beeldvorming
  • Standaard: X-enkel AP en lateraal.
  • CT-scan: Altijd geïndiceerd bij comminutieve letsels voor pre-operatieve planning.
Classificatie
  • AO 43-A: Extra-articulair.
  • AO 43-B: Partiële articulaire fractuur.
  • AO 43-C: Volledige articulaire fractuur (pilon).
Beleid Conservatief
  • Indicatie: Alleen bij onverplaatste fracturen of patiënten met een te hoog operatierisico.
  • Therapie: 1 week mineraalgips, gevolgd door 6-12 weken kunststof onderbeensgips.
  • Belasten: 12 weken strikt onbelast.
Beleid Operatief
  • Indicatie: Alle gedisloceerde fracturen.
  • Acute fase: Bij zwelling eerst een externe fixateur (driehoeksconfiguratie).
  • Definitieve fase: ORIF (plaatosteosynthese) zodra de huid rimpelt (epidermis rimpelt, oedeem afgenomen).
  • Techniek: Vaak starten met fibulaplaat (voor lengte), daarna herstel gewrichtsvlak tibia en fixatie aan schacht.
Complicaties / Red Flags
  • Wondinfectie en huidnecrose (hoog risico!).
  • Posttraumatische artrose BSG.
  • Compartimentsyndroom.
  • Non-union (niet-genezende breuk).
  • Zenuwletsel (n. peroneus superficialis, n. saphenus).
Nazorg & Controles
  • Nabehandeling: 12 weken onbelast oefenen. Soms partieel belasten (20kg) vanaf 6 weken.
  • Weke delen: Bij dubbele incisies (bijv. anteromediaal en lateraal) minimaal 7 cm huidbrug aanhouden.
  • Antistolling: 6 weken profylaxe na operatie.
  • Osteoporose: Screening bij patiënten >50 jaar.
  • Tabel Follow-up:
Moment Conservatief Operatief
1-2 weken X-controle stand + COBG Hechtingen uit + oefeninstructies
6 weken X-enkel + evt. gips af X-enkel + evt. partieel belasten
3 mnd X-enkel + start belasten X-enkel + start volledig belasten
6 mnd Functiecontrole Functiecontrole
12 mnd Functiecontrole Beoordeel artrose / VOSM