Achillespeesruptuur
Quick Look:
- Diagnostiek: Thompson test (knijptest kuit) is de gouden standaard.
- Beleid: Keuze tussen conservatief (Vacoped) en operatief via shared decision making.
- Risico: Operatief geeft meer kans op infectie/zenuwletsel; conservatief een iets hogere kans op re-ruptuur.
- Herstel: Functioneel herstel na 3 maanden, sporthervatting vanaf 6 maanden.
Traumamechanisme
- Ontstaat door excentrische contractie (bijv. tijdens verlengen spier of naar achteren uitstappen).
- Typische 'veertigers blessure'.
- Patiënt hoort/voelt vaak een 'knap' of heeft het gevoel dat iemand tegen de hiel trapt.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
- Beperkte actieve plantairflexie.
- Pijn en een voelbare delle (onderbreking) ter hoogte van de achillespees.
- Lichamelijk onderzoek: Thompson test (A: normaal plantairflexie bij knijpen in kuit; B: bij ruptuur geen beweging).
Röntgen & Beeldvorming
- Aanvullend onderzoek: Zelden nodig. Bij twijfel echografie.
- Cave: De m. plantarispees kan intact zijn en een vals-negatief beeld geven.
Classificatie
- Geen specifiek classificatiesysteem. Een partiële ruptuur is uiterst zeldzaam.
Beleid Conservatief
- Indicatie: Eerste keuze bij de meeste patiënten (minder complicaties).
- Therapie: Functionele behandeling in Vacoped brace gedurende 8-12 weken.
- Schema Vacoped:
- Wk 0-2: 30° spits, belasten op geleide van pijn (met krukken).
- Wk 2-4: 20° spits.
- Wk 4-6: 10° spits, platte zool, zonder krukken.
- Wk 6-8: Neutraalstand.
- Wk 8+: Stop brace, draag schoen met hakverhoging (1-2 lagen).
Beleid Operatief
- Indicatie: Shared decision making (vaak bij (top)sporters of op patiëntverzoek).
- Techniek: Achillespeeshechting (Bunell of 3-slippen techniek) of minimaal invasief (borgen door calcaneus).
- Antibiotica: Cefazoline 2000mg i.v. (20 min pre-OK).
Complicaties / Red Flags
- Re-ruptuur (3.9% cons vs 2.3% ok).
- Wondinfectie (2.8% na operatie).
- Zenuwletsel (n. suralis, ca. 8% na operatie).
- Diep veneuze trombose (DVT).
- Te lange achillespees (bij conservatief).
Nazorg & Controles
- Post-OK: 2 weken gips (20° spits). Daarna belast mobiliseren in schoen met 4 lagen hakverhoging (wekelijks 1 laag verwijderen).
- Fysiotherapie: Geïndiceerd bij onvoldoende range of motion of kracht.
- Antistolling: 6 weken profylaxe na operatie. Bij conservatieve behandeling/Vacoped niet standaard geïndiceerd.
- Tabel Follow-up:
| Moment | Conservatief (Vacoped) | Operatief |
|---|---|---|
| 2 weken | Wissel stand naar 20° spits | Hechtingen uit + start hakverhoging |
| 6 weken | Wissel naar platte zool | Gips af + functiecontrole |
| 2 mnd | Thompson test + start fysio | Functiecontrole |
| 3 mnd | Stop brace + lichte hakverhoging | Start opbouw sportbelasting |
| 6 mnd | - | Volledige sporthervatting |
Patiënteninformatie (VFC)
Scan deze code voor de digitale folder of de Virtual Fracture Care app: