Quadricepspeesruptuur

Quick Look:
  • Kenmerk: Onvermogen om het been gestrekt te heffen (extensie-lag) en een palpabele delle boven de patella.
  • Cave: Kan bilateraal voorkomen (12%), vaak geassocieerd met systemische aandoeningen.
  • Beleid: Operatief herstel bij volledige ruptuur; conservatief (loopkoker) bij partiële ruptuur.
  • Herstel: Minimaal 3-6 maanden; sport op hoog niveau vaak niet meer haalbaar.
Traumamechanisme
  • Indirect trauma door plotselinge krachtige contractie van de quadriceps.
  • Risicofactoren: Mannen >40 jaar, diabetes, jicht, chronisch corticosteroïdgebruik, nierinsufficiëntie.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
  • Plotselinge pijn aan de voorzijde van de knie.
  • Onvermogen om te belasten of het been gestrekt te heffen.
  • Vaak sprake van hydrops/haemarthros.
Röntgen & Beeldvorming
  • Standaard: X-knie AP en lateraal.
  • Kenmerken: Soms een 'patella baja' (laagstand van de knieschijf) zichtbaar op de laterale opname.
  • Aanvullend: Echo of MRI bij verdenking op bijkomend letsel of onduidelijke kliniek.
Classificatie
  • Partiële ruptuur: Strekfunctie (gestrekt heffen) is nog intact.
  • Volledige ruptuur: Opgeheven strekfunctie (extensie-apparaat onderbroken).
Beleid Conservatief
  • Indicatie: Alleen bij partiële rupturen met behouden strekfunctie.
  • Therapie: 6 weken loopkoker.
  • Oefeningen: Isometrische quadricepsoefeningen in de koker.
Beleid Operatief
  • Indicatie: Volledige ruptuur met opgeheven strekfunctie.
  • Techniek: Verticale mediane benadering. Fixatie via transpatellaire boorgaten (Krakow/Bunnel hechting) of met botankers.
  • Antibiotica: Cefazoline 2000mg i.v. (20 min pre-OK).
Complicaties / Red Flags
  • Re-ruptuur.
  • Extensor lag (blijvend strektekort).
  • Infectie.
  • Iatrogene patellafractuur (door boorgaten).
Nazorg & Controles
  • Fase 1 (Wk 0-3): Loopkoker. Direct belast mobiliseren (met krukken). Start isometrische quadricepscontracties ('aanspannen') in gips.
  • Fase 2 (Wk 3-6): Bij stabiele fixatie: overgang naar afneembare brace/koker. Start passieve/geleide actieve flexie tot 90° (90-0-0). Géén actieve extensie tegen weerstand.
  • Fase 3 (Wk 6+): Koker/brace af. Start actieve extensie en volledige belasten zonder krukken. Focus op quadricepskracht.
  • Antistolling: 6 weken tromboseprofylaxe conform protocol.