Volair plaat letsel
Quick Look:
- Mechanisme: Hyperextensie (bijv. bal op vinger). De volaire plaat voorkomt normaal overstrekking.
- Cruciaal: Test actieve stabiliteit (volledig buigen/strekken). Indien stabiel -> conservatief.
- X-foto: Let op avulsiefragmenten en het 'V-sign' (dorsale subluxatie).
- Eaton Classificatie: Belangrijkste grens ligt bij 40% gewrichtsoppervlak (Eaton IIIb = instabiel).
- Doel: Vroeg actief oefenen om stijfheid en flexiecontracturen te voorkomen.
Traumamechanisme
- Hyperextensie door direct trauma (bal) of indirect (blijven haken).
- De volaire plaat ruptureert meestal bij de aanhechting op de basis van de midfalanx.
Classificatie
Volgens Eaton:
- Type I: Avulsie volaire plaat zonder fractuur/dislocatie.
- Type II: Dorsale luxatie met volaire plaatavulsie (zonder fractuur).
- Type IIIa: Avulsiefractuur < 40% (Stabiel).
- Type IIIb: Avulsiefractuur > 40% (Instabiel, collaterale banden vaak los).
Beleid Conservatief
- Indicatie: Eaton I t/m IIIa.
- Acuut: Kortdurende immobilisatie (5-7 dagen) in gips- of aluminiumspalk (10-20° flexie).
- Vervolg:
- Aanmeten Eaton-brace (extensiebeperkende spalk).
- Direct starten met actieve flexie/extensie oefeningen.
- Handtherapie: Laagdrempelig bij high-demand patiënten (sporters/musici) of moeizame flexie.
Beleid Operatief
- Indicatie: Eaton IIIb (> 40%), irreponibele dislocatie of actieve instabiliteit.
- Technieken: Repositie/fixatie fragment, re-insertie volaire plaat of advancement plastiek.
- Overleg: Altijd met supervisor/handchirurg.
Complicaties / Red Flags
- Stijfheid: Meest voorkomend (door te lange immobilisatie).
- Flexiecontractuur: PIP-gewricht blijft in buigstand staan.
- Zwanenhalsdeformiteit: Door insufficiëntie van de volaire plaat.
- CRPS.
Nazorg & Controles
- Controle schema:
- 1 week: Gips af, functiecontrole, start Eaton-brace.
- 3-5 weken: Functiecontrole, evt. handtherapie bij stijfheid.
- 3 maanden: Eindcontrole op indicatie.