Pertrochantere femurfractuur
Quick Look:
- Definitie: Extracapsulaire fractuur in de regio tussen de trochanter major en minor.
- Classificatie: AO Type 31-A (A1: stabiel, A2/A3: instabiel).
- Gouden regel: TAD (Tip-Apex Distance) < 20 mm (liefst 10 mm) om 'cut-out' te voorkomen.
- Beleid: Altijd operatief. Keuze tussen DHS (bij stabiel) of intramedullaire pen (bij instabiel).
- Nabehandeling: Direct belast mobiliseren (Zorgpad Collum Care).
Traumamechanisme
- Meestal laagenergetisch trauma (val op de zij) bij de oudere osteoporotische patiënt.
- Zelden hoogenergetisch of pathologisch.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
- Pijn in de heupregio, onvermogen om te belasten.
- Lichamelijk onderzoek: Been ligt vaak in verkorting en exorotatie.
Röntgen & Beeldvorming
- Standaard: X-Bekken AP en X-heup AP/lateraal.
-
Classificatie
- 31-A1: Eenvoudig (2 fragmenten), stabiel.
- 31-A2: Multifragmentair met losse trochanter minor, instabiel.
- 31-A3: Intertrochanter (reversed type) of subtrochantere uitbreiding, zeer instabiel.
Beleid Conservatief
- Indicatie: Geen reguliere indicatie.
Beleid Operatief
- Stabiel (A1): DHS (Dynamische Heupschroef).
- Instabiel (A2/A3): Intramedullair implantaat (bijv. Gamma-nail of PFNA). Bij A3 bij voorkeur een verlengde pen.
- Repositiecriteria:
- AP: CCD-hoek ≥ 130°.
- Lateraal: Goed alignement, > 50% contactoppervlak tussen hoofdfragmenten.
- Schroefpositie:
- AP: Centraal of caudaal 1/3 van de kop.
- Axiaal: Centraal of dorsaal.
- Afstand tip tot rand femurkop: 5-10 mm.
- TAD: < 20 mm (cruciaal tegen uitbreken).
- [Image showing DHS fixation and IM nailing for trochanteric fractures]
Complicaties / Red Flags
- Cut-out: Uitbreken van de schroef uit de kop (meest berucht).
- Malunion (vaak varusstand).
- Inclavatie (verkorting van het been).
- Algemene complicaties bij ouderen: Delier, pneumonie, decubitus.
Nazorg & Controles
- Mobilisatie: Direct volledig belast mobiliseren op geleide van pijn.
- Cement-augmentatie: Kan bij PFNA overwogen worden bij zeer broos bot (oudere patiënt met A2 fractuur).
- Compressieschroef (DHS): Verwijderen na aanbrengen compressie om uitsteken bij inzakken te voorkomen.
- Antistolling: 6 weken tromboseprofylaxe.
- Osteoporose: Verplichte screening conform protocol.