Surgical Emergency: Reposities binnen 6 uur om heupkopnecrose te voorkomen (< 10% bij snelle repositie).
Klassiek: 95% is posterieur ('dashboard trauma').
Check: Altijd n. ischiadicus functie testen vóór en na repositie.
Beleid: Acute repositie onder sedatie (SEH) of narcose (OK). Altijd CT-scan na repositie om fragmenten/vrije lichamen uit te sluiten.
Traumamechanisme
Hoog-energetisch trauma (HET), vaak 'dashboard trauma' (knie raakt dashboard bij gebogen heup) of val van grote hoogte.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
Extreme pijn in de heup/lies en onvermogen om het been te bewegen.
Posterieure luxatie (95%): Been in flexie, adductie en endorotatie.
Anterieure luxatie: Been in extensie, abductie en exorotatie.
Centrale luxatie (acetabulumfractuur): Verkorting en endorotatie.
Röntgen & Beeldvorming
Standaard: X-bekken AP en X-heup axiaal.
[Image of posterior hip dislocation x-ray]
Post-repositie: Altijd een CT-scan om intra-articulaire fragmenten of marginale fracturen te detecteren.
Classificatie
Volgens Stewart & Milford:
Type 1: Luxatie zonder fractuur.
Type 2: Luxatie met eenvoudig, stabiel fractuurfragment.
Type 3: Luxatie met instabiele fractuur (groot achterwandfragment).
Type 4: Luxatie gecombineerd met kop- of collumfractuur.
Beleid Conservatief
Indicatie: De meeste geïsoleerde posterieure luxaties.
Procedure: Repositie onder sedatie op de SEH of spierverslapping op OK.
Techniek (Bigelow/Allis): Tractie aan het been met heup/knie in 90° flexie, lichte endorotatie, daarna via tractie en exorotatie reponeren.
Cave: Buig de knie goed om spanning op n. ischiadicus te vermijden.
Beleid Operatief
Indicatie: Irreponibele luxatie, recidiverende luxatie, of instabiele achterwand (>1/3 van acetabulum).
Procedure: Open repositie en plaatosteosynthese van de achterwand (Kocher-Langenbeck benadering).
Medicatie: Overweeg Indocid (Indometacine) 3dd 25mg voor 2 weken ter preventie van periarticulaire calcificaties (heterotope ossificatie).
Complicaties / Red Flags
Avasculaire kopnecrose (AVN): Risico stijgt aanzienlijk na 6 uur.
N. ischiadicus letsel: Directe compressie of tractieletsel.
Secundaire coxartrose: Door kraakbeenschade.
Periarticulaire calcificaties.
Nazorg & Controles
Belastbaarheid: 6 weken aantippen (15% KG) of onbelast mobiliseren.
Antistolling:
Conservatief: Zolang onbelast.
Operatief: 3 maanden tromboseprofylaxe.
Overplaatsing: Indien definitieve osteosynthese nodig is (bijv. acetabulumreconstructie), vaak overleg/overplaatsing naar tertiair centrum (bijv. UMCG).
Follow-up: Controle na 2 wk, 6 wk (X), 3 mnd, en 1 jaar (X) i.v.m. risico op AVN en artrose.