Femurschachtfractuur
Quick Look:
- Urgentie: Potentieel levensbedreigend (ATLS). Let op shock door inwendig bloedverlies.
- Gouden standaard: Intramedullaire pen (greeand/ongeraamd).
- Complicatie alert: Let op vetembolie syndroom en compartimentsyndroom (adductorenloge).
- Nabehandeling: Vaak direct (partieel) belastbaar, tenzij de operateur anders beslist.
Traumamechanisme
- Jongeren: Hoogenergetisch trauma (HET), vaak geassocieerd met ander letsel.
- Ouderen: Laagenergetisch trauma (LET) bij osteoporose of pathologische fracturen (metastasen).
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
- Pijn, zwelling, verkorting en vaak een evidente standsafwijking ('los' bovenbeen).
- Lichamelijk onderzoek: Controleer distale pulsaties en zenuwfunctie. Let op de weke delen (spanning/blaren).
Röntgen & Beeldvorming
- Standaard: X-femur AP en lateraal.
- NB: Altijd de gehele femur afbeelden inclusief heup en knie om bijkomende fracturen (bijv. collumfractuur) niet te missen.
-
Classificatie
- AO Type 32:
- A: Enkelvoudig (spiraal, schuin, dwars).
- B: Vlinderfragment.
- C: Complex/comminutief.
Beleid Conservatief
- Indicatie: Geen. Alleen als overbrugging naar operatie (tractie).
Beleid Operatief
- Gouden standaard: Intramedullaire penosteosynthese.
- Antegraad (AFN): Via de trochanter major.
- Retrograad (R/AFN): Via de knie (bijv. bij zwangere patiënten of ipsilaterale kniefracturen).
- Externe Fixateur: Bij 'Damage Control' (polytrauma) of graad 3 open fracturen.
- Plaatosteosynthese: Zelden, enkel bij zeer specifieke indicaties of periprothetische fracturen.
-
Complicaties / Red Flags
- Malrotatie (belangrijkste technische valkuil!).
- Beenlengteverschil.
- Delayed union of pseudarthrose.
- Vetembolie syndroom (ademhalingsnood, petechiën, verwardheid).
Nazorg & Controles
- Belastbaarheid: Volgens instructie operateur (vaak direct toegestaan op geleide van pijn, of 6 weken onbelast bij comminutie).
- Follow-up: Röntgencontrole na 2 en 6 weken.
- Dynamiseren: Bij uitblijvende consolidatie na 3 maanden overwegen om de vergrendelschroeven te verwijderen ('dynamiseren').
- Antistolling: 6 weken tromboseprofylaxe.
- Osteoporose: Screening bij patiënten > 50 jaar.