Collum femoris fractuur
Quick Look:
- Urgentie: Operatie binnen 24 uur is een kwaliteitsindicator.
- Klassiek beeld: Verkort been in exorotatie en abductie (bij gedisloceerde fractuur).
- Gouden regel: Onderscheid maken tussen kopsparend (osteosynthese) en kopvervangend (KHP/THP).
- Mobilisatie: Streven naar direct postoperatief volledig belast mobiliseren.
- Check: Screen alle patiënten > 50 jaar op osteoporose.
Traumamechanisme
- Ouderen: Laagenergetische val direct op de heup (vaak icm osteoporose).
- Jongeren: Hoogenergetisch trauma (HET), zoals een verkeersongeval of val van grote hoogte.
Classificatie
Garden Classificatie (op basis van AP-opname):
- Garden 1: Incompleet/geïnclaveerd (valgus).
- Garden 2: Compleet, niet gedisloceerd.
- Garden 3: Compleet, deels gedisloceerd (varus).
- Garden 4: Volledig gedisloceerd (geen contact).
- Pauwels: Mate van steilheid (hoe steiler, hoe instabieler).
Beleid Conservatief
- Indicatie: Zeer beperkt. Alleen bij patiënten die niet operabel zijn, pre-existent niet-mobiele patiënten zonder pijn, of geïnclaveerde fracturen ouder dan 3 weken.
- Behandeling: Functioneel mobiliseren op geleide van pijn, eventueel 8 weken partieel belasten (20 kg).
Beleid Operatief
- Kopsparend (Osteosynthese):
- Indicatie: Garden 1-2 (alle leeftijden) en Garden 3-4 bij jonge/fitte patiënten (< 60-80 jr na shared decision).
- Techniek: DHS (bij steile Pauwels 3) of 3 gecannuleerde schroeven.
- Kopvervangend (Prothese):
- Kop-hals prothese (KHP): Patiënten > 60 jr met lagere functionele vraag of cognitieve beperking. Altijd gecementeerd.
- Totale heupprothese (THP): Patiënten 61-80 jr, ASA 1-2, goede mobiliteit (buiten lopen zonder/met 1 stok), of bij pre-existente artrose.
Nazorg & Controles
- Antibiotica: Cefazoline 2000 mg i.v. (pre-OK). Bij prothese 24 uur continueren.
- Antistolling: 6 weken tromboseprofylaxe.
- Mobilisatie: Direct belast mobiliseren (tenzij anders aangegeven door operateur bij jonge patiënt).
- Complicaties: Avasculaire kopnecrose (20-30% bij dislocatie), non-union, delier, pneumonie, decubitus.
Patiënteninformatie (VFC)
Scan deze code voor de digitale folder of de Virtual Fracture Care app: