Acetabulumfractuur

Quick Look:
  • Mechanisme: Vaak HET (dashboard trauma) of val van hoogte; gaat vaak gepaard met heupluxatie.
  • Anatomie: Gebaseerd op het twee-pijler concept (voorste en achterste kolom).
  • Urgentie: Acute repositie bij luxatie; definitieve OK meestal na 5-7 dagen in gespecialiseerd centrum (UMCG).
  • Check: Nauwkeurige neurologische status (n. ischiadicus en n. femoralis) en alertheid op hemorrhagische shock.
Traumamechanisme
  • HET: Knie raakt dashboard bij frontale aanrijding of val van hoogte.
  • LET: Bij ouderen na een simpele val op de heup.
Anamnese & Lichamelijk Onderzoek
  • Pijn in heup en lies, onvermogen om te belasten.
  • Dwangstand: Let op tekens van heupluxatie (flexie/endorotatie bij posterieur).
Röntgen & Beeldvorming
  • Standaard: X-bekken AP.
  • Aanvullend: Judet-opnames (Ala en Obturator opnames) om de kolommen vrij te projecteren.
  • Gouden standaard: CT-scan bekken voor driedimensionale classificatie en pre-operatieve planning.
Classificatie

Volgens Judet/Letournel (AO-Type 62):

  • Type A: Eén kolom of wand (bijv. A1: achterwand).
  • Type B: Transversale component (dak nog verbonden met os ilium).
  • Type C: Beide kolommen betrokken (dak 'zweeft' los van os ilium).
Beleid Conservatief
  • Indicatie:
    • Onverplaatste fracturen met intact gewrichtsdak (dome).
    • Patiënten > 70 jaar met acceptabele dislocatie.
  • Therapie: Bedrust gevolgd door onbelast/partieel belast mobiliseren gedurende 6-12 weken.
Beleid Operatief
  • Indicatie: Gedisloceerde fracturen (> 2-3 mm), instabiele achterwand, intra-articulaire fragmenten.
  • Procedure: ORIF (Open Reductie Interne Fixatie) met bekkenreconstructieplaten.
  • Expertise: Meestal overplaatsing naar UMCG; OK bij voorkeur na 5-10 dagen als weke delen stabiel zijn.
  • Ouderen: Soms conservatief traject gevolgd door een totale heupprothese (THP) in tweede instantie.
Complicaties / Red Flags
  • Vroeg: Nabloedingen, infectie (1-12%), hernia inguinalis (bij ilio-inguinale benadering).
  • Laat: Coxartrose (zeer frequent), osteonecrose heupkop, heterotope ossificaties (extra botvorming rond het gewricht).
Nazorg & Controles
  • Mobilisatie: 12 weken onbelast mobiliseren.
  • Controle: CT-scan postoperatief ter beoordeling van de gewrichtsreconstructie.
  • Antistolling: 3 maanden profylaxe bij operatieve behandeling.
  • Neurologie: Regelmatige controle van de n. ischiadicus en n. femoralis.